Książę Mirski przeprawił się przez moczary i trzęsawiska tych rzek. Upodobał sobie wzniesienie 22 m nad poziomem morza i tu się osiedlił, gdyż od zachodu broniły dostępu wielkie moczary i trzęsawiska, które szeroko sie rozlewały, a od wschodu - głębokie pnącze, które ciągneły się za Pilicę i dalej na wschód. Miejscowość tę zabezpieczył grodziskiem, żeby, w razie napadu przez nieprzyjaciela, było się gdzie schronić i bronić. Wieś Mierzyn rozbudowała sie wzdłuż drogi po dwóch stronach. Budynki stawiane były szczytem do drogi. Chaty drewniane składały się z dużej sieni, izby i komory. Drzwi do sieni, izby i komory robione były z grubych desek i przymocowane na wierzejach. Ściany budowane były z okrąglaków z długimi, wystającymi węgłami.

Mężczyźni ubierali sie w koszule z wykładanymi kołnierzykami, w czarne spodnie, długie, wpuszczane w cholewy u butów, w krótkie spancerki i na to naciągali długą, czarną sukmanę. Nakryciem dłowy był czarny kapelusz.
Kobiety nosiły wełniaki robione w różnokolorowe, wąskie paski, koszule bez rękawów. Na to wciągały kolorowe kaftany. Nogi obute miały w sznurowane trzewiki, a na głowie misternie wyrabiane z koronek czepce podwiązywane chusteczką. Na ramiona narzucały podobne do wełniaków zapaski. Ubrania te były z samodziału, robione z wełny, zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn, a koszule samodziały wykonywane były z płótna.

Dwór w Mierzynie pobudowany mógł być w końcu XVIII w. lub na poczatku XIX wieku, modrzewiowy; składał sie z trzech równych części. W samym środku znajdowała się olbrzymia sień, która ciągnęła sie przez całą szerokosć domu, a po końcach domu z sieni na lewo i na prawo - izby mieszkalne.

Olbrzymie podwórze zbudowane było w czworobok, a w środku tego podwórza był park. Za głównym budynkie mieszkalnym znajdował się sad, a obok - budynek gorzelni.

Dwór od wsi przedzielony był stawami rybnymi. Na zakręcie drogi do Rozprzy stoi kościół murowany. Kościół ten jest zabytkowy, murowany z cegły, z tak zwanej palcówki, w stylu gotyckim. Sciany wzmocnione są skarpami. Jest to budowa stara, która w dawnych czasach służyła do zabezpieczenia sklepień. Pod kościołem znajdują się grobowce, do których wejście znajdowało się pod amboną, a przykrywane bylo płytą z piaskowca. Na tej płycie wyrzeźbiono rycerza opierającego rece na głowach dwóch chłopów. Na plycie umieszczony jest napis: Cieszkowski. Główna nawa ma bardzo ciekawe sklepienie. Kościół ten pobudowany jest na miejscu kościoła drewnianego, który spłonął. W kościele jest chrzcielnica kamienna, na której wyryta jest data 1688 r.

Obok kościoła stoi cokół z piaskowca, składający się z dwóch części, ana jego postumencie znajduje się kapliczka. Cokół ten jest złożony krzywo, jednak się nie przewraca. Na postumencie tego cokołu są wyryte ślady, które zostały wytarte w czasie ostrzenia mieczy przez odpoczywających żołnierzy idących na wyprawy wojenne głównym wododziałem.

Na cegłach kościoła wyryto imiona i daty przemarszu tych rycerzy (Matias 1558, Mortinus 1562, Adamus 1712, Joanus) i wiele innych mniej wyraźnych. Na starym cmentarzu znajduje się grobowiec ostatniego (referendarza) konfederata barskiego. W kruchcie znajdują się tablice wmurowane w ścianę dawnych fundamentów kościoła. Miejscem założenia osiedla był plac, na którym znajdował się dwór. Stąd, po wale usypanym z ziemi, było przejście do grodziska przez bagna. Drugim miejscem osiedlaniowym był plac, na którym stały budynki służby dworskiej. Stąd, po moście z okrąglaków rzuconych na trzęsawiska, było drugie przejście do grodziska.

Obecnie ludzie znajdują te okrąglaki za stodołami i wyrąbują. Dookoła grodziska znajdowała się fosa, którą zalewały wody rzeki Luciąży. Wody te podpływały pod Mierzyn.